Ćwiczenia 1

 

Czynniki środowiskowe determinujące liczebność populacji

 

Populacja – suma cech poszczególnych osobników czy raczej super organizm?

Jak się wydaje, jest to grupa samolubnych osobników określonego gatunku o podobnych wymaganiach środowiskowych wzajemnie na siebie oddziałujących.

Liczebność populacji jest wypadkową tempa przybywania i ubywania osobników do i z populacji oraz liczebność w okresie poprzedzającym zmianę. (wpływ na liczebność mają : rozrodczość i migracje – dodatni, oraz żywotność i emigracje - ujemny)

Gdyby wzrost populacji nie był ograniczany przez czynniki środowiskowe, populacja przyrastałaby w szybkim tempie.

ΔN = Nr max

N –liczebność populacji

r max – maksymalne tempo wzrostu populacji (cecha gatunkowa, ma wpływ na prędkość zmian, z jakimi populacja rośnie) 

Vmax = b max – d max

b – tempo rozrodu

d – tempo śmiertelności

Czynniki środowiskowe mogą powodować ograniczenie wzrostu populacji, oddziałują na liczebność populacji przez rozrodczość lub śmiertelność w tempie zależnym lub niezależnym od środowiska.

-          Zależne (stabilizujący wpływ na wielkość populacji, zależą od liczebności środowiska)

Pojemność środowiskowa – max. liczebność populacji jaka może istnieć w sposób długotrwały w określonym środowisku przy określonej ilości zasobów. Definicja ta jednak nie uwzględnia działalności pasożytów / drapieżników – mogą zmniejszać pojemność środowiskową powyżej wymienionego punktu)

ΔN = N max * (K - N)/ K

K – poziom pojemności środowiskowej

N < K b > d, r>0 liczebność  populacji rośnie

N = K  b = d, r = 0 liczebność populacji nie zmienia się 

N > K b< d , r < O liczebność populacji maleje

Musi być minimalna liczba osobników N min

         najmniejsza populacja żywa (np. rozród płciowy – musi być obecny partner!)

         dryf genetyczny

         kumulacje recesywnych mutacji

-          niezależne

Natura abiotyczna (zwykle działają destabilizująco na liczebność, gwałtowne zmiany wykładnicze , ale liczebność nie zmienia się w zależności od liczebności początkowej) 

Analiza oddziaływań kluczowych czynników środowiskowych na dynamikę liczebności populacji.

-          bezpośrednie obserwacje

-          eksperyment (najbardziej dokładny, ale czasem wyniki trudne do powtórzenia )

-          komputerowe symulacje zmian liczebności populacji

 

CO ROBIMY NA ĆWICZENIACH?

 

WARIANT

N początkowa

pokarma

 

K1, K2, K3

50

 2 mg C org

kontrola

A1, A2, A3

50

 0,05 mg C org

pokarm

B1, B2, B3

200

 2 mg C org

Liczebność początkowa

C1, C2, C3

50

 2 mg C org

Konkurencja

D1, D2, D3

50

 2 mg C org

Ogr. przestrzeni

E1, E2, E3

50

 2 mg C org

eksploatacja

F1, F2, F3

50

 2 mg C org

Eksploatacja %

G1, G2, G3

50

 2 mg C org

Eksploatacja > 2mm

H1, H2, H3

50

 2 mg C org

toksyny

H4, H5, H6

50

 2 mg C org

toksyny

 

A – czy mniejsza liczba pokarmu wpłynie na liczebność populacji?

B – czy wyższa liczba osobników ma wpływ na liczebność?

C – W środowisku obecne także osobniki innego gatunku, żywiące się tym samym co osobniki eksperymentalne

D – ograniczenie przestrzeni życiowej osobników

E – usunięcie nadmiaru osobników, kwotowo ustalonego tygodniowo

F – usunięcie 20 % osobników

G – zabranie osobników większych niż 2 mm

H – obecność metali ciężkich (Cu2+) w różnych stężeniach H1 – najmniejsze, H6 – największe

Stała wielkość plonu – ustalenie takiej liczby osobników do usunięcia, która nie powinna mieć wpływu na liczebność populacji.

Osobniki eksperymentalne : Daphnia mogna